ประวัติเมืองราชบุรี

" ราชบุรี ดินแดนวัฒนธรรมแห่งลุ่มแม่น้ำแม่กลองและสายหมอกแห่งขุนเขาตะนาวศรี "

          ราชบุรีเป็นจังหวัดหนึ่งในภาคกลางด้านตะวันตกที่มีภูมิประเทศหลากหลาย จากพื้นที่ที่ราบต่ำลุ่มแม่น้ำแม่กลองอันอุดมไปด้วยแหล่งเพาะปลูกพืชผักผลไม้เศรษฐกิจนานาชนิด สู่พื้นที่สูงทิวเทือกเขาตะนาวศรีทอดตัวยาวทางทิศตะวันตกจรดชายแดนไทย-พม่า

          จากตำนานและหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ทำให้สันนิษฐานได้ว่า ราชบุรีเป็นหัวเมืองที่เจริญรุ่งเรืองมากแห่งหนึ่งของแคว้นสุวรรณภูมิ มาตั้งแต่สมัยที่พระเจ้าอโศกมหาราชแห่งอินเดีย ได้เผยแพร่พุทธศาสนาเข้ามาในดินแดนแถบนี้ เมื่อราวปี พ.ศ. 218 โดยแคว้นสุวรรณภูมินี้ มีศูนย์กลางการปกครองอยู่ที่นครปฐม หรือที่สมัยนั้นเรียกกันว่า “ทวารวดี” ในสมัยนั้นราชบุรียังเป็นแหล่งพบปะของพ่อค้าวาณิชแต่ครั้งโบราณ ทั้งยังเป็นเมืองหน้าด่านที่ติดต่อกับพม่า ราชบุรีจึงเป็นดินแดนที่มีหลากหลายชาติพันธุ์และกลุ่มชนมากที่สุดแห่งหนึ่ง

          จังหวัดราชบุรีมีชื่ออันเป็นมงคลยิ่ง  หมายถึง   " เมืองพระราชา " (ราชา + บุรี)ราชบุรีเป็นเมืองเก่าแก่เมืองหนึ่งของประเทศไทย  จากการศึกษาและขุดค้นของนักประวัติศาสตร์  นักโบราณคดี  พบว่าดินแดนแถบลุ่มแม่น้ำแม่กลองแห่งนี้เป็นถิ่นฐานที่อยู่อาศัยของคนหลายยุคหลายสมัยและมีความรุ่งเรืองมาตั้งแต่อดีตจากหลักฐานทางโบราณสถานและโบราณวัตถุจำนวนมาก ทำให้เชื่อได้ว่ามีผู้คนตั้งถิ่นฐานอยู่ใน  บริเวณนี้ตั้งแต่ยุคหินกลาง  ตลอดจนได้ค้นพบเมืองโบราณสมัยทวาราวดีที่ตำบลคูบัว  อำเภอเมืองราชบุรี

           พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช  ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรีได้เคยดำรงตำแหน่งหลวงยกกระบัตรเมืองราชบุรีในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ซึ่งในช่วงปลายสมัยกรุงศรีอยุธยาและตอนต้นกรุงรัตนโกสินทร์  ปรากฏหลักฐานทางประวัติศาสตร์พบว่า  เมืองราชบุรีเป็นเมืองหน้าด่านที่สำคัญและเป็นสมรภูมิการรบหลายสมัย    โดยเฉพาะในสมัยสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกได้ยกทัพมาตั้งรับศึกพม่าในเขตราชบุรีหลายครั้ง   ครั้งสำคัญที่สุดคือ สงครามเก้าทัพ ต่อมา พ.ศ. 2360  ในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยได้โปรดเกล้าฯให้สร้างกำแพงเมืองใหม่ทางฝั่งซ้ายของแม่น้ำแม่กลองตลอดมาจนถึงปัจจุบัน ครั้นถึงสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวใน พ.ศ. 2437 ได้ทรงเปลี่ยนการปกครองส่วนภูมิภาคโดยรวมหัวเมืองต่างๆที่อยู่ใกล้ชิดกันตั้งขึ้นเป็นมณฑลและได้รวมเมืองราชบุรี  เมืองกาญจนบุรี  เมืองสมุทรสงคราม เมืองเพชรบุรี เมืองปราณบุรี เมืองประจวบคีรีขันธ์ รวม 6 เมือง  ตั้งขึ้นเป็นมณฑลราชบุรี ตั้งที่บัญชาการมณฑล ณ ที่เมืองราชบุรี ทางฝั่งขวาของแม่น้ำแม่กลอง (ปัจจุบันคือศาลากลางจังหวัดราชบุรีหลังเก่า) ต่อมาใน พ.ศ.  2440  ได้ย้ายที่บัญชาการเมืองราชบุรีจากฝั่งซ้ายกลับมาตั้งรวมอยู่แห่งเดียวกับศาลาว่าการมณฑลราชุบรีทางฝั่งขวาของแม่น้ำแม่กลองจนถึง พ.ศ. 2476  เมื่อได้มีการยกเลิกการปกครองแบบมณฑลทั้งหมด  มณฑลราชบุรีจึงถูกยกเลิกและคงฐานะเป็นจังหวัดราชุบรีจนถึงปัจจุบัน  

 ข้อมูลทั่วไป จังหวัดราชบุรี

                 

  ตราประจำจังหวัด ประกอบไปด้วยเครื่องราชกกุธภัณฑ์ 2 ชนิด คือ

•    ภาพฉลองพระบาทคู่ ประดิษฐานอยู่บนพานทอง
•    ภาพพระแสงขรรค์ชัยศรี ประดิษฐานอยู่บนบันไดแก้ว

  ทั้งนี้ก็เพราะชื่อจังหวัดราชบุรี แปลว่า เมืองของพระราชา

  ต้นไม้ประจำจังหวัด   ต้นโมกมัน (Wrightia tomentosa)

  ดอกไม้ประจำจังหวัด  ดอกกัลปพฤกษ์ (Cassia bakeriana)

  คำขวัญประจำจังหวัด   คนสวยโพธาราม คนงามบ้านโป่ง เมืองโอ่งมังกร วัดขนอนหนังใหญ่

                                   ตื่นใจถ้ำงาม ตลาดน้ำดำเนิน เพลินค้างคาวร้อยล้าน ย่านยี่สกปลาดี  

พื้นที่   5,196.462 ตร.กม. (อันดับที่ 43 ของประเทศ)   ประชากร  828,930 คน (พ.ศ. 2549) (อันดับที่ 27 ของประเทศ)   ความหนาแน่น   160 คน / ตร.กม. (อันดับที่ 20 )    เขตการปกครอง แบ่งออกเป็น 10 อำเภอ 104 ตำบล 935 หมู่บ้าน  25 เทศบาล                                                         1.อำเภอเมือง                     6.อำเภอบางแพ                   2.อำเภอจอมบึง                  7.อำเภอโพธาราม                             3.อำเภอสวนผึ้ง                  8.อำเภอปากท่อ                           4.อำเภอดำเนินสะดวก          9.อำเภอวัดเพลง                                                   5.อำเภอบ้านโป่ง                10.อำเภอบ้านคา       อาณาเขตติดต่อ ทิศเหนือ       ติดกับ จังหวัดกาญจนบุรี ทิศใต้           ติดกับ จังหวัด เพชรบุรี ทิศตะวันตก   ติดกับ ประเทศพม่า ทิศตะวันออก ติดกับ จังหวัดนคปฐม สมุทรสงคราม และสมุทรสาคร